Các TikToker đang trở thành mối phiền toái nơi công cộng?

Truyền thông cá nhân đang ở thời kỳ hoàng kim tại Hàn Quốc

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và CNTT-TT cùng Ủy ban Phát thanh Truyền hình và Viễn thông Hàn Quốc công bố vào tháng 1, số lượng nhà sáng tạo nội dung kỹ thuật số trong nước, bao gồm YouTuber và TikToker, đã vượt mốc 35.000 vào năm 2023. Tổng doanh thu của ngành truyền thông cá nhân đạt 4.000 tỷ won (khoảng 2,8 tỷ USD).

Sự phát triển nhanh chóng của các nhà sáng tạo nội dung đã làm mờ ranh giới giữa không gian công cộng và cá nhân.

Các công viên và đường phố ngày càng xuất hiện nhiều influencer quay video nhảy múa, trong khi các streamer trực tiếp phỏng vấn người đi đường. Nhiều kênh YouTube về ẩm thực và du lịch ghi hình tại quán cà phê, nhà hàng nổi tiếng, phục vụ vlog hoặc trò chuyện trực tiếp.

Việc sử dụng không gian công cộng cho mục đích cá nhân này đã dấy lên lo ngại về việc cản trở lối đi, gây tiếng ồn và vi phạm quyền chân dung – quyền kiểm soát việc sử dụng hình ảnh cá nhân. Tuy nhiên, một số người cho rằng quay phim nơi công cộng là một hình thức thể hiện quyền tự do ngôn luận.

TikToker có đang trở thành mối phiền toái nơi công cộng?

Tờ The Korea Herald đã khảo sát độc giả cả trực tuyến và trực tiếp để thu thập ý kiến về vấn đề này.

Theo một cuộc khảo sát trên Instagram của The Korea Herald, 60% trong số 1.336 người tham gia bày tỏ sự hoài nghi về việc TikToker quay phim nơi công cộng, trong khi 40% xem họ là một lực lượng sáng tạo.

Người dùng Instagram @angie_fontaine_ bình luận: "Nhìn thì vui đấy, nhưng khá phiền khi nó xảy ra liên tục trên đường tôi đi bộ hoặc lái xe."

Đồng quan điểm, @simplyserenity chia sẻ: "Họ cũng chỉ đang kiếm sống thôi, nhưng tôi nghĩ họ nên cân nhắc đến những người xung quanh."

Ở chiều ngược lại, một số người ủng hộ cho rằng nhà sáng tạo nội dung mang lại lợi ích tích cực cho doanh nghiệp địa phương.

Người dùng @andiemelana nhận định: "Các vlogger ẩm thực có thể giúp những cửa hàng nhỏ trở nên nổi tiếng hơn, thu hút nhiều khách hàng hơn."

Han, một fan nhạc rock 31 tuổi, đã đối mặt với hai Instagrammer đang ngồi trước mặt cô và phát sóng trực tiếp tại Lễ hội Nhạc Rock Quốc tế Busan diễn ra vào tháng 10.

Nhận thấy khuôn mặt mình liên tục xuất hiện trong livestream của họ, Han yêu cầu hai người này đổi chỗ. Tuy nhiên, họ phớt lờ lời đề nghị của cô và tiếp tục quay mà không có một lời xin lỗi.

"Tôi ngồi khá gần họ, nên có khả năng không chỉ khuôn mặt mà cả cuộc trò chuyện giữa tôi và bạn cũng bị phát sóng," Han chia sẻ.

"Các streamer thường trò chuyện trực tiếp với người xem. Nghĩ đến việc họ có thể đã nói điều gì đó không hay về mình khiến tôi cảm thấy vô cùng khó chịu."

Park, một sinh viên 24 tuổi yêu thích bãi biển đến từ Đại học Nữ sinh Sookmyung, đồng cảm với trải nghiệm khó chịu của Han. Cô kể lại: "Tôi đã vô tình lọt vào khung hình của các YouTuber du lịch nhiều lần khi đi lướt sóng tại bãi biển Yangyang, tỉnh Gangwon, vào mùa hè năm ngoái."

"Một số nhà sáng tạo nội dung xem không gian công cộng là của riêng họ mà không quan tâm đến quyền chân dung của người khác."

Số lượng đơn khiếu nại về vi phạm quyền chân dung gửi đến Trung tâm Tư vấn Trực tuyến 365 của Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc đã tăng từ 9 trường hợp vào năm 2022 lên 34 trường hợp vào năm 2023.

Theo một quan chức của Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc, phần lớn các vụ việc liên quan đến việc người đi đường vô tình bị quay trong nền video YouTube.

"Dù YouTuber không cố tình quay lén tôi, nhưng khuôn mặt và cơ thể tôi vẫn bị ghi hình và video đó lan truyền trên mạng. Về cơ bản, điều này chẳng khác gì bị quay bằng camera ẩn," Park lập luận.

Những người phản đối việc quay video nơi công cộng cũng chỉ ra vấn đề tiếng ồn và sự cản trở người đi bộ mà các nhà sáng tạo nội dung gây ra.

"Tôi đã thấy nhiều học sinh quay Instagram Reels ngay trên sân ga tàu điện ngầm. Vui chơi với bạn bè là tốt, nhưng điều đó lại đi ngược với phép lịch sự nơi công cộng," Noh Ji-eun, một nhân viên văn phòng 33 tuổi tại Seoul, chia sẻ.

Mặt khác, một số người ủng hộ xu hướng sản xuất nội dung cá nhân tại nơi công cộng, nhấn mạnh rằng không gian công cộng vốn dĩ là diễn đàn mở để mọi người bày tỏ ý tưởng và kết nối với nhau.

"Lý do không gian công cộng được mở là để bất kỳ ai cũng có thể thể hiện bản thân. Miễn là việc quay phim nơi công cộng tuân thủ pháp luật, thì đó là quyền tự do ngôn luận và cần được tôn trọng," một người dùng mạng xã hội X viết.

Đối với một số thanh thiếu niên, quay video ngắn ở nơi công cộng đã trở thành một hình thức giải trí xã hội.

"Con gái tôi rất thích quay Instagram Reels cùng bạn bè tại sân chơi sau giờ học hoặc trong giờ giải lao ở các trung tâm luyện thi," bà Gong, mẹ của một cô bé 17 tuổi, chia sẻ.

"Với các học sinh không có nhiều thời gian vui chơi ngoài trời do lịch học dày đặc, đây là cách nhanh chóng và thú vị để thư giãn với bạn bè."

Trong khi đó, từ góc nhìn của các nhà sáng tạo nội dung, những video ngắn quay tại nơi công cộng đang góp phần làm đa dạng hóa bối cảnh truyền thông kỹ thuật số.

"Các nhà sáng tạo có thể giới thiệu văn hóa Hàn Quốc bằng cách quay video tại các di tích lịch sử như Cung điện Gyeongbokgung. Những video ghi lại trải nghiệm của người khuyết tật khi đến các địa điểm công cộng cũng có thể nâng cao nhận thức về khả năng tiếp cận," Lim, một sinh viên đại học 24 tuổi ở Seoul, người thường đăng vlog trên kênh YouTube của mình, cho biết.

"Trong một số trường hợp, những tiếng nói đa dạng mà truyền thông truyền thống thường bỏ qua lại có thể được lắng nghe rõ hơn khi được thể hiện ở nơi công cộng."